Gaby is fulltime dierenarts in haar eigen praktijk in Utrecht. Ze is 57 jaar, alleenstaand moeder en zorgt naast haar baan al haar hele leven voor haar autistische zoon van 17 en haar autistische dochter van 21 jaar. Daarnaast is Gaby ook mantelzorger voor haar 88-jarige moeder, zo helpt ze twee keer per week met de boodschappen. Haar zoon krijgt al jaren thuisscholing, onder het persoonsgebondenbudget (pgb). Ik spreek haar op een woensdagmiddag, haar vrije dagdeel per week.

“Hoe combineer je al die dingen?”, is mijn eerste vraag terwijl Gaby rustig een boterham smeert. Ze denkt even na en zegt lachend: “Ik denk dat time management wel van belang is. Daarnaast heb ik moeten leren om bepaalde zaken rondom de zorg van mijn zoon uit handen te geven”. We verplaatsen ons naar de woonkamer, waar de twee nieuwste leden van het gezin hun entree maken. Twee witte heilige Birmaan katten. Het bloed kruipt waar het niet gaan kan bij een dierenarts, want naast alle zorg is er nog altijd ruimte om ook te zorgen voor dieren. Zo heeft Gaby’s huis in het verleden vaker dienst gedaan als asielplaats voor ‘afgeschreven’ dieren, maar met deze twee jonge levende knuffeldieren gaat een nieuwe wens in vervulling voor zowel moeder als zoon.

Gaby met Birmaan katten

Gaby ontvangt al jaren persoonsgebondenbudget (pgb) voor Tybalt. Ondanks dat ze dankbaar is voor het systeem van pgb in het algemeen, heeft ze ook een hoop aan te merken sinds de decentralisatie van zorg naar gemeentes. Zo is Gaby alleen al voor de administratie rondom haar zoon en, in mindere mate haar dochter, zo’n zestien uur per week bezig. In een recent artikel uit het NRC is aangetoond dat 1 op de 7 mantelzorgers overbelast is. Logischerwijs, zitten er ook voor Gaby niet genoeg uren in een dag en de sleutel tot succes is uitbesteden. De intensieve zorg voor Tybalt is een kwestie van de juiste mensen inschakelen.

“Dat is een van de moeilijkste dingen die ik heb moeten leren, maar het kan niet anders. Je moet zaken uit handen geven.”

De methode waarmee Gaby haar zoon educatief opvoedt heet Son-Rise en is afkomstig uit de Verenigde Staten. Het is een unieke educatieve methode en in Gaby’s geval mogelijk om binnen het pgb te bewerkstelligen. Een omvangrijk netwerk van zelf opgeleide studenten helpen Tybalt om ‘spelender wijs’ de wereld langzaam van meer context te voorzien. Door pgb kan Gaby mensen aannemen, die in haar afwezigheid, de ontwikkeling dagelijks met Tybalt kunnen meemaken.
Sinds de start van het intensieve programma is Tybalt’s ontwikkeling met stappen vooruit gegaan. Immers, toen Tybalt vier jaar oud was werd er gediagnosticeerd dat hij nooit zou kunnen praten. Inmiddels kan hij praten, luisteren, vragen stellen en heeft hij het empatisch vermogen om bijvoorbeeld te vragen naar je dag. Sinds kort kan hij ook lezen en schrijven, opnieuw een grote ontwikkeling. Rekenen is de volgende les op het programma en Gaby is hoopvol. "Als ik hem in een tehuis had geplaatst, zoals werd voorgesteld toen hij vier was, weet ik zeker dat hij deze ontwikkelingen niet had doorgemaakt. Daarnaast zou een full time opname veel meer geld kosten dan het persoonsgebondenbudget dat ik jaarlijks ontvang voor Tybalt. Eigenlijk is pgb een bezuiniging”.

"Het is belangrijk om mensen of dienstverleners vertrouwen en ruimte te geven, zodat ze zelf invulling kunnen geven aan hun werkzaamheden."

Het verhaal van Tybalt geeft het belang aan van goede dienstverlening rondom hulpbehoevenden. Maar hoe bouw je zo’n netwerk op? De allergrootste tip die Gaby geeft met betrekking tot dienstverlening is communicatie en in het bijzonder het uitspreken van verwachtingen. In haar geval wordt bij het aannemen van een nieuwe speler duidelijk uitgelegd wat de wederzijdse verwachtingen zijn. Daarna krijgen hij of zij drie dagen de tijd om echt te beslissen of ze willen meedraaien met het programma. Gaby voegt daar nog aan toe dat je ondanks heldere afspraken ook moet kunnen loslaten, want iedereen heeft binnen een bepaalde instructie een eigen interpretatie, “Je moet mensen ook vertrouwen en ze de ruimte kunnen geven”, besluit Gaby.